تغيير رنگ رخساره - كه شبيه رنگ مردگان باشد و گفتيم به شرطى كه از گرسنگى كشيدن ، پاك‌سازيهاى بدن و از بىخوابى كشيدن و غيره نباشد - نشان بدحالى است ؛ امّا اگر اين تغيير سيما و رنگ رخساره از سببهاى ذكر شده باشد باز نشانى خوب نيست ، تنها فرق اين است كه اگر از آن سبب قبلى يعنى كه از خود بيمارى باشد سلامت‌تر است . اگر اين تغيير يافتن سيما و رنگ رخسارهء بيمار از بيمارى نباشد اما بيمارى از نوع بيماريهاى سخت و بغرنج باشد ، باز بد است و دليل آنكه بيمارى چيرگى خواهد يافت و طبيعت را مغلوب مىكند . امّا باز سلامت‌تر از آن است كه اين تغيير رنگ و سيماى كذائى از خود بيمارى سخت باشد . بايد ميان نشانيهاى لاغر شدن بيمار و تغيير يافتن رنگ بيمار فرق بگذارى و تحقيق كنى كه آيا تبهكارى از بيمارى است يا در حقيقت سبب جانبى دارد كه به بيمارى كمك كرده است و تبهكارى را مرتكب شده است . اگر اين نشانيها از اثر بىخوابى كشيدن زياد يا از اثر تخليه‌هاى زياد در بدن باشد ، بسيار نگران‌كننده نيست و همين فرق را بايد از حالت چشم بيمار نيز پيدا كرد . اگر بد نشانى سببش بىخوابى كشيدن بيمار باشد ، پلكهاى چشم بيمار سنگين مىشوند ، بيمار خواب‌آلوده است و چشمهايش تمايل به خوابيدن دارند . اگر از بىخوابى كشيدن زياد باشد مىتوان از نبض بيمار دانست كه علاوه بر سنگينى پلكها و خواب‌آلودگى چشمان بيمار ، نبض بيمار به شدت و پياپى مىزند . و اگر بيمار خودش قبل از تغيير يافتن رنگ و سيما به بىخوابى طولانى و آزاردهنده برخورد كرده باشد ، نشانى از آن است كه تغيير يافتن رنگ و روى سببش بىخوابى كشيدن زياد است . اگر تغيير يافتن رنگ و روى بيمار سببش از خود بيمارى نباشد و از اثر اسهال و پاكسازى بدن باشد ، مىتوانى آن را از بيمار كسب كنى كه قبل از تغيير يافتن رنگ و رو به افراط اسهال شده است يا نه . اگر تغيير يافتن رنگ و روى بيمار به زردى هماهنگ با رخسار مردگان از اثر گرسنگى كشيدن بيمار باشد - نه از بيمارى - تغيير سيما به تدريج صورت مىگيرد نه يكباره . اگر نشانيهاى مذكور را نيافتى ، معلوم است كه از اثر بيمارى رنگ و رو تغيير يافته است و علاوه بر آن نشانيهاى ديگر هم دارد ، مثلا حرارت تب بيمار بسيار شديد است . اگر دست بر پوست بيمار بگذارى احساس مىكنى كه چيزهاى جرقهء آتش‌ماننده به دستت مىخورد . يكهو و بدون مقدمات ، زرد شدن رنگ بيمار نشان خوبى نيست . يكباره سياه شدن رنگ بيمار نشان بد و ناپسندى است و سياه رنگ شدن اكثرا خبر از مرگ مىدهد . بعد از سياه رنگ شدن ، زرد رنگ شدن مات مايل به سياهى در درجهء دوم از بدى قرار دارد . رنگ زرد شدن هم خوب نيست اما از سياه رنگى و بدرنگى زرد مايل به سياهى بهتر و سلامت‌تر است ؛ زيرا شايد از اثر حرارت بدن باشد . كه هميشه رنگ زردى سببش سردمزاجى نيست . وانگهى ممكن است زردرنگى سببش بىخوابى كشيدن زياد ، گرسنگى كشيدن زياد و يا